Wie een dak laat vervangen, denkt aan pannen, folie en isolatie. Maar onder de pannen kunnen ook vleermuizen wonen. Bij vleermuizen en dak vervangen gelden strenge regels, voor particulieren net zo goed als voor bedrijven. Hieronder leest u wat de wet zegt, hoe u vleermuizen herkent en hoe u de planning goed regelt.
Vleermuizen en dak vervangen: waarom het uitmaakt
Alle vleermuissoorten in Nederland zijn beschermd. Sinds 1 januari 2024 staat die bescherming in de Omgevingswet. U mag vleermuizen niet doden of verstoren. Hun verblijfplaatsen mag u niet vernielen.
Een dak is een geliefde plek. Vleermuizen zitten achter boeiboorden, onder de pannen, in de spouw en achter loodslabben. Ze kunnen door een opening van ongeveer 7 millimeter. Vooral openingen hoger dan 2 meter zijn geschikt.
Bij een dakrenovatie gaan juist die plekken open. De pannen gaan eraf, de folie wordt vervangen en er komt isolatie. Zonder voorbereiding kunnen dieren dan worden ingesloten of gedood.
Hoe weet u of er vleermuizen onder uw dak zitten?
Vleermuizen zijn klein en zitten goed verstopt. Toch zijn er signalen:
- Kleine, droge keutels onder de dakrand, op de vensterbank of op zolder. Ze verkruimelen als u erop drukt.
- Vleermuizen die in de schemering bij de dakrand uitvliegen of terugkomen.
- Gepiep of geritsel bij de boeidelen op zomeravonden.
- Donkere vetvlekken rond een opening waar dieren vaak in en uit gaan.
Zekerheid krijgt u pas met onderzoek. Een ecoloog kan dat doen volgens een vast protocol. Er bestaat ook een eDNA-test op keutels of stof, die volgens Milieu Centraal rond de 350 euro kost. Die test geeft een eerste indicatie.
Wat vraagt de Omgevingswet bij dakrenovatie?
De wet werkt met een zorgplicht. U moet vooraf nagaan of er beschermde dieren zijn en schade voorkomen. Het stappenplan van RVO volgt deze lijn:
- Onderzoek of er beschermde soorten aanwezig zijn.
- Beoordeel of het werk schadelijk is voor die dieren of hun verblijfplaats.
- Kijk naar maatregelen die schade voorkomen, zoals werken buiten een gevoelige periode.
- Vraag een vergunning aan als schade niet te voorkomen is. Dat is een omgevingsvergunning voor een flora- en fauna-activiteit.
Vaak is de provincie het bevoegd gezag voor die vergunning. De aanvraag loopt via het Omgevingsloket. Check de actuele voorwaarden bij uw provincie of bij RVO.
Een vergunning voor het dak zelf is een aparte vraag. Of u die nodig heeft, leest u in het artikel over een vergunning voor dak vervangen.
Hoe plant u een dakrenovatie met vleermuizen?
De grootste valkuil is tijd. Een volledig vleermuisonderzoek bestaat uit meerdere bezoeken, verspreid over het voorjaar en de zomer. Ontdekt u de dieren pas als de steiger staat, dan ligt het werk stil.
| Moment | Wat u doet |
|---|---|
| Een jaar vooraf | Laten beoordelen of er een kans op vleermuizen is |
| Voorjaar en zomer | Onderzoek door een ecoloog, als dat nodig is |
| Na het onderzoek | Maatregelen kiezen, eventueel een vergunning aanvragen |
| Voor de start | Vervangende verblijfplaatsen ophangen, zoals vleermuiskasten |
| Uitvoering | Werken in de periode en volgorde die de ecoloog adviseert |
Welk seizoen verder handig is voor het werk zelf, leest u in het artikel over de beste tijd om het dak te vervangen.
Andere dieren onder het dak
Vleermuizen zijn niet de enige bewoners. Huismussen en gierzwaluwen nestelen ook onder pannen en dakgoten. Hun nesten zijn het hele jaar beschermd, ook buiten het broedseizoen.
Een ecoloog neemt die soorten vaak mee in hetzelfde onderzoek. Dat scheelt tijd, want de bezoeken vallen in dezelfde periode. Vraag dat dus meteen bij de opdracht.
Een steenmarter onder de pannen is ook beschermd, maar daar gaat het anders. Dat dier wilt u juist buiten houden. Hoe dat werkt, leest u in het artikel over een marter onder de dakpannen.
Welke maatregelen helpen vleermuizen bij een nieuw dak?
Een nieuw dak hoeft vleermuizen niet te verdrijven. Met een paar maatregelen blijft er plek voor ze, zonder dat het dak minder waterdicht wordt.
- Vleermuiskasten aan de gevel of onder de dakrand. Ze worden vaak vóór het werk opgehangen als tijdelijke plek.
- Een vleermuispan in het dakvlak. Dat is een dakpan met een invliegopening naar een afgesloten ruimte eronder.
- Een invliegopening achter het boeideel, afgeschermd van de isolatie en de zolder.
- Een ingebouwde kast in de gevel, als ook de gevel wordt aangepakt.
Welke maatregel past, hangt af van de soort en het soort verblijf. Een kraamverblijf in de zomer vraagt iets anders dan een plek waar een paar dieren overdag rusten. De ecoloog geeft daar advies over.
Voor ons is de uitvoering het belangrijkst. Een invliegopening moet goed afgeschermd zijn van de folie en de isolatie. Anders komt er tocht, vocht of ongedierte in de constructie. Dat detail stemmen we vooraf af, zodat het op de steiger klopt.
Leg de afspraken over maatregelen en planning vast. Dan weet iedereen op de steiger wat de bedoeling is. Het voorkomt ook discussie als de provincie later vraagt hoe het werk is uitgevoerd.
Wanneer schakelt u een dakdekker in?
Schakel een dakdekker vroeg in, al voordat het onderzoek klaar is. Dan kan de planning van het dakwerk aansluiten op het advies van de ecoloog. Samen bepaalt u welke delen eerst kunnen en welke later.
Wij vervangen pannen, panlatten, folie en isolatie. Meer over ons werk aan pannendaken leest u op de dienstpagina. U krijgt vooraf een vaste prijs per onderdeel op papier, vaak al op basis van foto’s.
Op werkdagen bellen we binnen 4 uur terug. Meerwerk voeren we alleen uit na uw akkoord. Er geldt 10 jaar garantie op de waterdichtheid.
Veelgestelde vragen
Mag ik mijn dak vervangen als er vleermuizen zitten?
Niet zonder voorbereiding. U moet schade aan de dieren en hun verblijfplaats voorkomen. Is dat niet mogelijk, dan heeft u een omgevingsvergunning voor een flora- en fauna-activiteit nodig.
Geldt de regel ook voor particulieren?
Ja. De Omgevingswet maakt geen onderscheid tussen een particulier die het eigen dak vervangt en een grote renovatie door een bedrijf.
Bij wie vraag ik de vergunning aan?
Meestal is de provincie het bevoegd gezag. De aanvraag loopt via het Omgevingsloket. Check de actuele voorwaarden bij uw provincie.
Hoe lang duurt een vleermuisonderzoek?
Een volledig onderzoek volgens protocol bestaat uit meerdere bezoeken in het voorjaar en de zomer. Plan het daarom ruim voor de gewenste startdatum.
