Kijk van onderaf naar de rand van een pannendak. Tussen de goot en de eerste rij pannen ziet u bij veel oudere daken open gaten. Dat zijn de golven van de pannen. Vogelschroot onder de dakpannen sluit die gaten af. Het is een klein onderdeel, maar het bepaalt wie er onder uw dak woont.
Wat is vogelschroot precies?
Vogelschroot is een strook van kunststof of metaal met tanden of borstelharen. De strook wordt langs de dakvoet op de onderste panlat of de dakvoetlat gezet. De tanden volgen de golf van de pan en vullen de open ruimte eronder.
U hoort ook andere namen, zoals vogelwering, vogelkam, vogelstop of dakvoetkam. Het idee is steeds hetzelfde: een fysieke drempel die dieren tegenhoudt, maar lucht doorlaat.
De vormen die u tegenkomt
- Vogelkam met tanden. Een kunststof kam die precies in de golf van een bepaald pantype past.
- Borstelstrip. Een strook met stugge borstelharen die zich naar elke golf vormt. Handig bij oude of ongelijke pannen.
- Dakvoetprofiel met vogelwering. Een profiel dat vogelwering, ventilatie en de aansluiting van de folie combineert.
Waarom hoort vogelschroot onder de onderste rij dakpannen?
De dakvoet is de enige plek waar de ruimte onder de pannen open naar buiten staat. Bij de nok zit een vorst, aan de zijkanten een gevelpan of windveer. Onderaan is niets, tenzij er vogelschroot zit.
Zonder afsluiting kruipen vogels onder de pannen om te nesten. Ze nemen takjes, veren en mos mee. Dat nestmateriaal kan de afvoer van water over de folie blokkeren en de ventilatie verstoppen. Ook muizen, ratten en wespen vinden zo een weg naar binnen. En bij sommige daken komt er zelfs een marter onder de pannen. Hoe u dat herkent, leest u in ons artikel over een marter onder de dakpannen.
Vogelschroot en ventilatie
De dakvoet heeft twee taken tegelijk. Hij moet dieren buiten houden en tegelijk lucht binnenlaten. Die lucht stroomt onder de pannen omhoog en verlaat het dak bij de nok. Zo droogt vocht onder de pannen weg.
Een goed vogelschroot heeft daarom openingen of ruimte tussen de tanden. Dicht spuiten met purschuim of volstoppen met specie is geen goed idee. Dan sluit u de ventilatie af en kan er condens ontstaan op de folie en de panlatten.
Bij een renovatie wordt het vogelschroot vaak gecombineerd met een dakvoetprofiel. Hoe dat samenwerkt met de folie en de goot, leest u in ons artikel over het dakvoetprofiel en ventilatie aan de onderkant van het dak.
Mag u vogels zomaar buitensluiten?
Nee, niet altijd. Een aantal soorten die onder daken wonen is wettelijk beschermd. Denk aan de huismus, de gierzwaluw en verschillende soorten vleermuizen. Sinds 1 januari 2024 regelt de Omgevingswet die bescherming.
Volgens RVO hebt u een omgevingsvergunning voor een flora- en fauna-activiteit nodig als uw werk beschermde dieren kan verstoren of hun verblijfplaats kan beschadigen. Het stappenplan is kort samengevat:
- Zoek uit of er beschermde soorten onder het dak wonen.
- Beoordeel of uw werk schade doet aan hun nest of verblijfplaats.
- Neem maatregelen om die schade te voorkomen, zoals werken buiten het broedseizoen of vervangende nestplekken.
- Lukt dat niet, dan is een vergunning nodig.
Daarnaast geldt altijd een zorgplicht: u moet de natuur zo weinig mogelijk verstoren. Check de actuele regels bij RVO voordat u een dak met bewoners afsluit. Bij twijfel helpt een ecoloog. Meer over vleermuizen leest u in ons artikel over vleermuizen en de regels bij dakrenovatie.
Hoe herkent u bewoonde plekken?
- Mussen die in het voorjaar steeds op dezelfde plek onder de pannen verdwijnen.
- Gierzwaluwen die tussen mei en augustus met hoge snelheid onder de dakrand invliegen.
- Kleine zwarte keutels op de gevel of het kozijn onder de dakrand, een teken van vleermuizen.
- Nestmateriaal dat uit de golven van de onderste pannen steekt.
Wat kost het als u niets doet?
Een paar mussen onder de pannen lijkt onschuldig. Het probleem zit in wat er na jaren onder het dak ligt. Nestmateriaal stapelt zich op tussen de panlatten. Het houdt vocht vast en blokkeert de luchtstroom onder de pannen.
Ligt er onder de pannen folie, dan kan nestmateriaal de afvoer naar de goot blokkeren. Water loopt dan over de rand van de folie of blijft staan. Bij een dak zonder folie komt het vuil soms op zolder terecht. Ook trekt nestmateriaal insecten aan, zoals vogelmijten en motten.
Wanneer brengt u vogelschroot aan?
Het beste moment is bij een renovatie of wanneer de onderste rij pannen er toch af moet. Dan kan het vogelschroot netjes op de dakvoetlat worden gezet en sluit het goed aan.
Achteraf plaatsen kan ook. Dan worden de onderste pannen een voor een opgetild en schuift het vogelschroot eronder. Dat werk gebeurt het liefst buiten het broedseizoen, grofweg van half maart tot half augustus. En alleen als er geen beschermde bewoners zijn, of als daar een oplossing voor is.
Wie vogels wel een plek wil geven, kan een neststeen of nestkast voor mussen of gierzwaluwen laten inbouwen. Zo blijft het dak dicht en hebben de vogels toch ruimte.
Wanneer schakelt u een dakdekker in?
Het plaatsen van vogelschroot gebeurt langs de dakgoot, op hoogte en vaak met een steiger of hoogwerker. Bij een pannendak moet het vogelschroot passen bij het pantype, anders blijven er kieren open.
Jongsma Dakbedekkingen werkt vanuit Hippolytushoef voor Noord-Holland en vanuit Norg voor Groningen en Drenthe. Stuur ons foto’s van de dakvoet, dan kunnen we vaak al zeggen welk vogelschroot past en wat het kost. U krijgt de prijs vooraf op papier. Meer over ons werk aan pannendaken leest u op de pagina over pannendaken.
Veelgestelde vragen
Wat is vogelschroot?
Een kam of borstelstrip die de open golven onder de onderste rij dakpannen afsluit. Het houdt vogels en ongedierte buiten en laat lucht door.
Blokkeert vogelschroot de ventilatie?
Nee, een goed vogelschroot heeft openingen tussen de tanden. Dichtmaken met specie of purschuim blokkeert wel de ventilatie.
Mag ik vogelschroot plaatsen als er mussen onder het dak nestelen?
Niet zomaar. Huismussen, gierzwaluwen en vleermuizen zijn beschermd onder de Omgevingswet. Check de regels bij RVO en werk buiten het broedseizoen.
Kan vogelschroot achteraf worden geplaatst?
Ja. De onderste pannen worden opgetild en het vogelschroot schuift eronder. Het past het best bij een renovatie van de dakvoet.
