Veel woningen hebben een schoorsteen die niet meer in gebruik is. De open haard is weg, of de cv-ketel heeft een eigen afvoer gekregen. Toch blijft het kanaal open naar boven. Een schoorsteen afdekken voorkomt dat regen, blad en vogels erin komen. Hieronder leest u hoe u dat goed doet en waar u op let.
Waarom een ongebruikte schoorsteen afdekken?
Een open schoorsteen is een koker van enkele meters hoog. Alles wat erin valt, komt onderin terecht. Daar kan het niet meer weg.
- Regen loopt het kanaal in en trekt in het metselwerk.
- Vogels bouwen nesten boven in het kanaal, of vallen erin.
- Blad en vuil hopen zich op en houden vocht vast.
- Warmte verdwijnt via het kanaal naar buiten, als er onderin nog een opening is.
Het gevolg ziet u vaak binnen. Denk aan vochtplekken op de schoorsteenmantel of bruine vlekken op het behang. In oude rookkanalen kan vocht ook een teergeur of roetvlekken naar binnen trekken.

Is de schoorsteen echt ongebruikt?
Dat klinkt vanzelfsprekend, maar het gaat hier vaak mis. Een schoorsteen heeft soms meerdere kanalen. Eén kanaal kan nog in gebruik zijn voor iets anders.
- De afvoer van een oude cv-ketel of geiser.
- Een ventilatiekanaal van de badkamer of keuken.
- Een mechanische ventilatiebox op zolder.
- Een kachel of houtkachel van een buur, bij een gedeelde schoorsteen.
Kijk op zolder en in de kamers waar de schoorsteen doorheen loopt. Een buis of rooster in de schoorsteen wijst vaak op een kanaal dat nog werkt.
Sluit u zo’n kanaal af, dan kunnen rookgassen of vochtige lucht niet meer weg. Bij een verbrandingstoestel is dat gevaarlijk, vanwege koolmonoxide. Laat bij twijfel eerst een installateur kijken welk kanaal waarvoor dient.
Welke manieren van schoorsteen afdekken zijn er?
Er zijn grofweg drie oplossingen. Welke past, hangt af van de staat van de schoorsteen en uw plannen.
| Oplossing | Hoe het werkt | Geschikt als |
|---|---|---|
| Afdekkap met ventilatie | Een kap van zink, koper of rvs op de schoorsteen, met openingen aan de zijkant | De schoorsteen blijft staan en is in goede staat |
| Afdekplaat met open kopse kanten | Een betonnen of natuurstenen plaat op steuntjes boven het kanaal | U een klassiek uiterlijk wilt houden |
| Schoorsteen verwijderen | De schoorsteen gaat tot onder de pannen weg, het dak wordt dichtgemaakt | De schoorsteen slecht is en u hem niet meer nodig heeft |
Kies bij voorkeur een materiaal dat past bij het loodwerk en de goten. Zink en koper gaan lang mee en verkleuren netjes mee met het dak. Rvs roest niet en valt minder op.
Een kap met ventilatie is de meest gekozen oplossing. Hij houdt regen en vogels tegen, maar het kanaal kan blijven ademen. Een gaas onder de kap houdt ook kleine vogels buiten.
Wilt u de schoorsteen liever helemaal kwijt? In het artikel over een schoorsteen van het dak verwijderen leest u hoe dat gaat.

Waarom moet een afgedekte schoorsteen ventileren?
Een schoorsteen die boven en onder helemaal dicht zit, lijkt netjes. Toch geeft dat vaak problemen. In het kanaal zit altijd wat vocht, uit het metselwerk of uit de lucht.
Kan dat vocht niet weg, dan condenseert het tegen de koude wanden. Het metselwerk blijft nat. Binnen ziet u dan vochtplekken en schimmel op de schoorsteen.
Daarom werkt een goede afdekking met twee openingen:
- Bovenin een kap met ventilatieopeningen aan de zijkant.
- Onderin een klein ventilatierooster in de afgesloten opening van de oude haard.
Zo kan er een lichte luchtstroom door het kanaal. Het vocht wordt afgevoerd en het metselwerk droogt op. Zit het onderste rooster in een slaapkamer, dan kiest u een klein, afsluitbaar exemplaar.
Waar let u op bij de rest van de schoorsteen?
Afdekken is een goed moment om de hele schoorsteen na te lopen. Een nieuwe kap op oud metselwerk houdt het vocht niet tegen als de voegen open liggen.
- Voegen: zijn ze zacht of brokkelen ze af, dan trekt regen het metselwerk in.
- Loodwerk: het lood rond de voet van de schoorsteen moet goed aansluiten op de pannen.
- Stenen: losse of gescheurde stenen bovenaan zijn een risico bij storm.
- Afdekking: een oude betonrand kan gescheurd zijn, waardoor water toch het kanaal in loopt.
Vaak worden voegen en lood in één keer meegenomen. Meer daarover leest u in het artikel over de schoorsteen opnieuw voegen en nieuw lood. Lekt het al bij de schoorsteen, kijk dan ook bij wat te doen als de schoorsteen lekt.

Kan u een schoorsteen zelf afdekken?
Een kap op de schoorsteen zetten lijkt een klein klusje. Het werk gebeurt wel op het dak, vaak op de nok. Zonder steiger of valbeveiliging is dat onveilig.
Daarnaast moet de kap goed vastzitten. Een losse kap waait bij een storm van het dak. Wij zetten kappen vast in of op het metselwerk, zodat ze ook bij harde wind blijven zitten.
Bent u handig en is het dak goed bereikbaar, dan kan u de staat van de schoorsteen zelf van onderaf bekijken. Maak foto’s met een telefoon of verrekijker. Die foto’s helpen ons bij een prijs vooraf.
Wanneer schakelt u een dakdekker in?
Schakel een dakdekker in als u de schoorsteen wilt laten afdekken of weghalen. Ook bij vochtplekken rond de schoorsteen is een controle zinvol. Vaak zit het probleem in het lood, de voegen of een open kanaal.
Wij plaatsen afdekkappen, herstellen voegen en vernieuwen loodwerk. Meer over ons werk bij daklekkage en reparatie leest u op de dienstpagina.
U krijgt vooraf een vaste prijs per onderdeel op papier, vaak al op basis van foto’s. Op werkdagen bellen we binnen 4 uur terug. Meerwerk voeren we alleen uit na uw akkoord.
Veelgestelde vragen
Mag ik een schoorsteen helemaal dichtmaken?
Dat kan, maar het geeft vaak vochtproblemen. Een kap met ventilatie bovenin en een klein rooster onderin laat het kanaal drogen. Check eerst of er geen kanaal meer in gebruik is.
Welke kap is geschikt voor een ongebruikte schoorsteen?
Een kap van zink, koper of rvs met openingen aan de zijkant werkt goed. Met gaas eronder houdt u ook kleine vogels buiten.
Waarom heb ik vochtplekken bij een afgesloten schoorsteen?
Vaak kan het vocht in het kanaal niet weg en condenseert het tegen de wanden. Ook open voegen of slecht loodwerk kunnen de oorzaak zijn.
Is afdekken goedkoper dan de schoorsteen weghalen?
Meestal wel, omdat het dak dan niet open hoeft. Is de schoorsteen in slechte staat, dan kan weghalen op termijn de betere keuze zijn.


