Onder de dakbedekking van een plat dak ligt het houtwerk dat alles draagt: de balklaag en het dakbeschot. Zolang het dak droog blijft, gaat dat hout tientallen jaren mee. Maar een lekkage die jaren doorgaat, of condens in een koud dak, kan de balklaag van een plat dak aantasten. Wie zoekt op balklaag plat dak, wil vooral weten of het hout nog gezond is.
Hieronder leest u hoe een balklaag is opgebouwd, welke signalen wijzen op rot of doorbuiging en hoe het wordt hersteld.
Hoe is de balklaag van een plat dak opgebouwd?
Bij een houten plat dak liggen er balken op een vaste afstand van elkaar, van muur naar muur. Daarop ligt het dakbeschot van planken of platen. Daarop komen de isolatie en de dakbedekking, of bij een koud dak alleen de dakbedekking.
- Balken. Die dragen het dak. Hun dikte, hoogte en onderlinge afstand bepalen hoeveel ze kunnen dragen.
- Dakbeschot. Dat verdeelt het gewicht over de balken en vormt de ondergrond voor de dakbedekking.
- Oplegging. De plek waar de balken op de muur rusten. Daar zitten ze soms in een gat in het metselwerk.
De oplegging is een gevoelige plek. Staat de muur in contact met vocht, dan kan het hout daar rotten zonder dat u het ziet.
Waardoor rot of buigt een balklaag?
| Oorzaak | Wat er gebeurt |
|---|---|
| Lekkage | Water loopt jarenlang langs het beschot en de balken. Het hout wordt nat en blijft nat |
| Condens | Bij een koud dak zonder goede ventilatie condenseert vocht uit de woning tegen het koude beschot |
| Vochtige oplegging | De balkkoppen in de muur worden nat door lekkage langs de gevel of de dakrand |
| Te zware belasting | Extra gewicht, zoals grind, tegels of installaties, waar het dak niet op is berekend |
| Staand water | Een dak dat doorbuigt, houdt water vast. Dat gewicht buigt het dak verder door |
Het laatste punt is een vicieuze cirkel. Een dak dat een beetje doorbuigt, krijgt een plas in het midden. Die plas weegt, en elke centimeter water is 10 kg per m2. Daardoor buigt het dak verder, en wordt de plas groter.
Balklaag plat dak: hoe herkent u rot of doorbuiging?
Op het dak
- Water blijft na een bui dagen in het midden van het dak staan.
- Het dak voelt op sommige plekken zacht of verend aan als u erover loopt.
- De dakbedekking heeft plooien of scheuren op een lijn, boven een balk.
- De dakrand loopt niet meer recht, maar zakt in het midden.
Binnen
- Bruine vochtplekken of schimmel op het plafond.
- Scheuren in het plafond, vooral in het midden van de overspanning.
- Een plafond dat zichtbaar doorhangt.
- Een muffe, vochtige geur in de ruimte eronder.
- Deuren of ramen onder de dakrand die gaan klemmen.
Hoeveel water op een plat dak normaal is, leest u in water op een plat dak: hoeveel is normaal?
Hoe wordt de balklaag onderzocht?
Een eerste indruk krijgt u van onderen. Bij een garage of aanbouw zonder plafond ziet u de balken direct. Anders kan een luik of een klein gat in het plafond helpen. Zoek naar donker, zacht of gescheurd hout, en naar witte of bruine schimmeldraden.
Een dakdekker of timmerman prikt met een priem of schroevendraaier in het hout. Gezond hout is hard, rot hout geeft mee. Bij twijfel gaat er een stuk dakbedekking open om het beschot en de balken van boven te bekijken. Hoe u houtrot in het beschot herkent, leest u in houtrot in dakbeschot en kapconstructie herkennen.
Hoe wordt een aangetaste balklaag hersteld?
- De oorzaak aanpakken. Eerst moet het lek of de condens weg, anders rot ook het nieuwe hout.
- Aangetast beschot vervangen. Rotte planken of platen gaan eruit en worden vervangen.
- Balken versterken. Een licht aangetaste of doorgebogen balk krijgt een nieuwe balk ernaast, die over de volle lengte wordt vastgezet.
- Balken vervangen. Is een balk ernstig aangetast, dan gaat hij eruit. Het dak wordt tijdelijk ondersteund.
- Opleggingen herstellen. Rotte balkkoppen worden vervangen of opgevangen met een beugel of stalen oplegging.
- Afschot herstellen. Bij het terugplaatsen wordt het dak weer op afschot gebracht, zodat er geen water meer blijft staan.
Bij grote aantasting of twijfel over de draagkracht rekent een constructeur na wat er nodig is. Wilt u daarna iets op het dak zetten, lees dan de draagkracht van een plat dak.
Hoe voorkomt u dat de balklaag opnieuw wordt aangetast?
Na herstel is het belangrijk dat het hout droog blijft. Dat begint bij de dakbedekking en de afwatering. Een dak dat goed op afschot ligt en schone afvoeren heeft, houdt geen water vast.
Daarnaast speelt de opbouw een rol. Bij een koud dak met isolatie tussen de balken is condens een blijvend risico. Bij renovatie is het vaak beter om de isolatie naar boven te brengen, als warm dak. Dan blijven de balken aan de warme kant van de isolatie en komt er geen condens meer tegen het beschot.
Houd ook de ruimte onder het dak goed geventileerd, zeker een badkamer of keuken. Vochtige lucht die niet weg kan, zoekt een koud oppervlak. Bij een plat dak is dat vaak het plafond of het beschot erboven.
Wanneer schakelt u een dakdekker in?
Zodra u water in het midden van het dak ziet blijven staan, of vochtplekken en scheuren op het plafond. Hoe eerder de oorzaak weg is, hoe minder hout er vervangen hoeft te worden. Herstel van de balklaag gaat het best samen met een nieuwe dakbedekking, omdat het dak dan toch open ligt.
Wij herstellen dakbeschot en balklagen en vernieuwen de dakbedekking in bitumen, EPDM of kunststof. U krijgt een vaste prijs vooraf, per onderdeel op papier. Houtherstel dat pas zichtbaar wordt als het dak open ligt, bespreken we eerst met u, en meerwerk gebeurt alleen na uw akkoord. Meer leest u bij platte daken.
Veelgestelde vragen
Hoe weet ik of de balken van mijn plat dak rot zijn?
Signalen zijn water dat in het midden blijft staan, zachte plekken op het dak, vochtplekken of scheuren in het plafond en een muffe geur. Een priem in het hout geeft zekerheid.
Kan een doorgebogen balk worden hersteld?
Vaak wel. Een licht aangetaste balk krijgt een nieuwe balk ernaast. Een ernstig aangetaste balk wordt vervangen.
Waarom buigt mijn plat dak door?
Door rot, te zware belasting of staand water. Een plas in het midden weegt, en dat gewicht buigt het dak verder door.
Moet de dakbedekking eraf om de balklaag te herstellen?
Meestal wel, om het beschot en de balken goed te bereiken. Daarom gaat herstel het best samen met een nieuwe dakbedekking.
