Wie een dak veilig wil maken voor onderhoud, staat meestal voor de keuze tussen randbeveiliging op het dak en ankerpunten. Beide voorkomen een val, maar ze werken op een heel andere manier. De juiste keuze hangt af van uw dak en het gebruik ervan.
Hieronder zetten we de verschillen op een rij en leest u wanneer welke oplossing past.
Wat zegt de regelgeving over valbeveiliging?
Het Arbobesluit vraagt maatregelen tegen vallen bij werk op 2,5 meter hoogte of meer, en ook lager als er een risico is. Volgens het Arboportaal hebben collectieve maatregelen daarbij altijd de voorkeur boven persoonlijke.
Randbeveiliging is een collectieve maatregel: iedereen op het dak is beschermd. Ankerpunten zijn een persoonlijke maatregel: alleen wie zich met een harnas en lijn zekert, is beschermd. Dat verschil is de kern van de keuze. Meer over onze aanpak leest u bij valbeveiliging voor bedrijven.
Wat is randbeveiliging op het dak?
Randbeveiliging is een hekwerk of leuning langs de dakrand. Er zijn verschillende uitvoeringen:
- Vrijstaand hekwerk op contragewichten, zonder dat de dakbedekking wordt doorboord.
- Vast hekwerk dat aan de dakrand of de constructie wordt bevestigd.
- Klaphekwerk dat bij gebruik omhoog gaat en verder uit het zicht blijft.
- Tijdelijke randbeveiliging voor de duur van een project.
Het voordeel is dat niemand iets hoeft te doen om veilig te zijn. Een monteur die even een installatie controleert, loopt vanzelf binnen de beschermde zone.
Waar let u op bij randbeveiliging?
Randbeveiliging moet stevig genoeg zijn om iemand die ertegenaan valt tegen te houden. Bij vrijstaand hekwerk speelt de draagkracht van het dak een rol, omdat de contragewichten extra belasting geven. Bij vast hekwerk is de bevestiging aan de dakrand of de constructie bepalend, net als de waterdichte afwerking van de bevestigingspunten.
Denk ook aan openingen in de randbeveiliging, bijvoorbeeld bij de aankomst van een kooiladder. Daar hoort een zelfsluitend hekje of een andere oplossing, zodat de bescherming niet onderbroken wordt.
Wat zijn ankerpunten?
Ankerpunten zijn vaste bevestigingspunten op het dak waaraan iemand zich met een harnas en lijn zekert. Er zijn losse ankerpunten en lijnsystemen, waarbij een kabel over het dak loopt waar de gebruiker langs kan schuiven.
Ankerpunten zijn minder zichtbaar en vaak voordeliger bij grote daken. Wel moet iedere gebruiker een harnas hebben, weten hoe het werkt en het ook echt gebruiken. Ankerpunten vallen onder de norm NEN-EN 795 en moeten na installatie en daarna regelmatig worden gekeurd, zo volgt uit artikel 7.4a van het Arbobesluit.
Waar let u op bij ankerpunten?
Een ankerpunt is zo sterk als de ondergrond waarin het is bevestigd. Het moet worden verankerd in de constructie, niet alleen in de isolatie of de dakbedekking. De plaatsing bepaalt ook hoe bruikbaar het systeem is: de afstand tussen de punten en de dakrand moet passen bij de lengte van de lijn, zodat de gebruiker de rand niet kan bereiken of een val kort wordt opgevangen.
Leg vast welke ankerpunten er zijn, waar ze zitten en voor hoeveel personen ze geschikt zijn. Een plattegrond van het dak bij de toegang helpt gebruikers om de punten te vinden.
Wie mag ankerpunten gebruiken?
Ankerpunten zijn bedoeld voor mensen die weten hoe ze een harnas en lijn gebruiken. Voor een vakbedrijf dat regelmatig op daken werkt, is dat gewoon. Voor een conciërge of een bewoner die even een afvoer wil schoonmaken, is dat meestal niet het geval. Komen er ook mensen zonder training op het dak, dan is randbeveiliging de betere keuze.
Randbeveiliging of ankerpunten: de verschillen
| Punt | Randbeveiliging | Ankerpunten |
|---|---|---|
| Soort bescherming | Collectief | Persoonlijk |
| Harnas en training nodig | Nee | Ja |
| Zichtbaarheid | Zichtbaar langs de rand | Nauwelijks zichtbaar |
| Geschikt bij vaak betreden | Zeer geschikt | Minder geschikt |
| Geschikt bij grote daken | Kan, maar veel meters hekwerk | Vaak praktisch en voordeliger |
| Keuring | Controle op bevestiging en staat | Keuring na installatie en periodiek |
Welke oplossing past bij uw dak?
Een paar vuistregels helpen bij de keuze:
- Komt er vaak iemand op het dak, bijvoorbeeld voor installaties of een technische dienst? Kies dan randbeveiliging, in elk geval rond de looproutes en installaties.
- Wordt het dak zelden betreden, alleen door vakmensen met de juiste uitrusting? Dan kunnen ankerpunten of een lijnsysteem volstaan.
- Is er een monumentaal of zichtbaar dakaanzicht? Klaphekwerk of ankerpunten houden het beeld rustig.
- Is het dak groot met installaties op één plek? Een combinatie werkt vaak goed: randbeveiliging bij de installaties en ankerpunten voor de rest van het dak.
Denk ook aan de toegang tot het dak. Een veilige kooiladder of dakluik hoort bij het geheel, net als een aankomstplek die direct binnen de beschermde zone ligt.
Het beste moment om valbeveiliging aan te brengen
Het voordeligste moment is wanneer de dakbedekking toch wordt vervangen of het dak wordt geïsoleerd. Ankerpunten en bevestigingen van hekwerk kunnen dan direct waterdicht in de nieuwe dakbedekking worden ingewerkt. Achteraf aanbrengen kan ook, maar vraagt om extra zorg voor de aansluitingen.
Wanneer schakelt u een dakdekker in?
Als u wilt weten welke oplossing bij uw dak past, of als er nieuwe installaties op het dak komen die onderhoud nodig hebben. Een dakdekker kijkt naar het gebruik, de constructie en de dakbedekking tegelijk.
Wij plaatsen randbeveiliging, ankerpunten en kooiladders op daken van bedrijfspanden, VvE’s, gemeentes en scholen in Noord-Holland, Groningen en Drenthe. U krijgt een offerte met werkomschrijving en één aanspreekpunt. Vraag via zakelijk contact een prijs aan.
Meer over dit onderwerp
Lees ook Ankerpunten keuren: hoe vaak en door wie en Valbeveiliging hellend dak: de mogelijkheden.
Veelgestelde vragen
Wat is beter: randbeveiliging of ankerpunten?
Randbeveiliging heeft volgens het Arboportaal de voorkeur, omdat het een collectieve maatregel is. Ankerpunten zijn geschikt als randbeveiliging niet kan of niet past.
Kan randbeveiliging zonder de dakbedekking te doorboren?
Ja, vrijstaand hekwerk op contragewichten staat los op het dak. Of dat past, hangt af van de draagkracht en de vorm van het dak.
Moeten ankerpunten worden gekeurd?
Ja. Na installatie en daarna regelmatig, volgens artikel 7.4a van het Arbobesluit en het voorschrift van de fabrikant.
Kun je randbeveiliging en ankerpunten combineren?
Ja, dat gebeurt vaak. Bijvoorbeeld hekwerk bij de installaties en ankerpunten voor de rest van het dak.
