Een spant verwijderen op zolder is een wens die we vaak horen. Het spant staat midden in de ruimte. U stoot uw hoofd of het bed past er niet. Toch is een spant niet zomaar een balk. Het draagt een deel van het dak. Weghalen kan vaak, maar alleen met een goede vervangende constructie en een vergunning. Hier leest u hoe dat werkt.
Wat doet een spant in de kap?
Een spant is een driehoekige of A-vormige houten constructie. Het staat dwars in de zolder, van de ene dakvoet naar de andere. Bovenop het spant rusten de gordingen. Die gordingen dragen het dakbeschot met de pannen.
Haalt u het spant weg, dan hebben de gordingen geen steun meer in het midden. Ze buigen door, en het dak zakt mee. Bij een grote overspanning kan dat snel gaan. Ook de krachten op de muren veranderen.
Niet elke kap heeft spanten. Bij een rijtjeshuis liggen de gordingen vaak van bouwmuur naar bouwmuur. Bij een sporenkap zijn er geen gordingen. Het verschil leest u in ons artikel over een gordingenkap of sporenkap.

Spant verwijderen zolder: wat zegt de regelgeving?
Nee. Het weghalen van een spant is een wijziging van de draagconstructie. Het Informatiepunt Leefomgeving geeft een vergelijkbaar voorbeeld: het weghalen van een draagmuur. Omdat de draagconstructie verandert, is de bouwactiviteit vergunningplichtig voor het technische deel.
Verbouw valt daarbij niet onder gevolgklasse 1. Die lichtere route, waarbij een kwaliteitsborger het werk controleert, geldt voor verbouw nog niet. U vraagt dus een omgevingsvergunning aan bij de gemeente.
De gemeente beslist in de reguliere procedure normaal binnen 8 weken. Die termijn kan één keer met maximaal 6 weken worden verlengd. Reken daarbij de tijd voor de berekening en de tekening.
Wat doet een constructeur?
Een constructeur rekent uit hoe het dak gedragen wordt zonder het spant. Hij of zij bepaalt welke vervangende constructie nodig is en welke afmetingen de balken krijgen. Die berekening hoort bij de vergunningaanvraag.
- De constructeur kijkt naar de overspanning, het gewicht van dak en pannen, en de belasting door sneeuw en wind.
- Er komt een tekening met de nieuwe balken, de verbindingen en waar de krachten naartoe gaan.
- Soms moet ook de muur of de vloer eronder extra belasting kunnen dragen.
Wanneer een constructeur nodig is en wat die precies doet, leest u in ons artikel over wanneer u een constructeur nodig hebt voor het dak.

Welke oplossingen zijn er?
| Oplossing | Hoe het werkt | Let op |
|---|---|---|
| Stalen ligger | Een stalen balk vangt de gordingen op, bijvoorbeeld van muur naar muur | Zwaar, moet goed worden opgelegd op de muren |
| Stalen portaal | Een stalen frame neemt de plek van het spant in, maar laat meer ruimte vrij | Meer ruimte, maar u ziet het staal wel |
| Spant verplaatsen | Het spant komt op een plek waar het minder in de weg staat | De gordingen moeten die nieuwe overspanning aankunnen |
| Spant aanpassen | Een deel van het spant verdwijnt, andere delen worden versterkt | Vaak een tussenoplossing, niet altijd mogelijk |
| Zwaardere gordingen | Nieuwe gordingen die de hele afstand overspannen | Dak moet deels open om ze te plaatsen |
Welke oplossing past, hangt af van de breedte van de woning, de dikte van de muren en wat u met de zolder wilt. Bij een zolderverbouwing wordt dit vaak gecombineerd met isoleren of een dakkapel. Meer daarover leest u in ons artikel over de zolder verbouwen en het dak.
Hoe verloopt het werk?
- Opname. De kap, de muren en de staat van het hout worden bekeken.
- Berekening en tekening. Een constructeur werkt de vervangende constructie uit.
- Vergunning. De aanvraag gaat via het Omgevingsloket.
- Stempelen. Voordat er iets weg gaat, wordt het dak tijdelijk ondersteund.
- Nieuwe constructie plaatsen. Stalen ligger, portaal of nieuwe balken.
- Spant verwijderen. Pas als de nieuwe constructie het gewicht overneemt.
- Controle en afwerking. Het dak wordt nagekeken op doorbuiging, daarna volgt de afwerking.
Tijdens het werk kan de zolder niet worden gebruikt. Er staan stempels en er ligt materiaal. Reken erop dat de ruimte eronder ook wat stof en geluid krijgt. Plan het werk dus in overleg, bijvoorbeeld samen met andere verbouwingen op zolder.
Een stalen ligger van enkele meters naar zolder krijgen is vaak het lastigste deel. Soms gaat dat via het dak, met een kraan en een paar pannen eruit. Dat wordt vooraf gepland.

Wat bepaalt de kosten?
De kosten hangen sterk af van de situatie. Belangrijke factoren zijn:
- de gekozen oplossing, hout of staal;
- de overspanning en het gewicht van het dak;
- of het dak open moet om de nieuwe constructie te plaatsen;
- de constructieberekening, tekening en leges voor de vergunning;
- de afwerking na afloop, zoals aftimmeren en schilderen.
Soms is een spant verplaatsen goedkoper dan helemaal weghalen. Soms is het omgekeerde waar, als er toch een stalen ligger in moet voor een dakkapel. Laat daarom een paar oplossingen naast elkaar zetten.
Vraag een prijs per onderdeel. Dan ziet u wat de constructie kost, wat de vergunning kost en wat het afwerken kost.
Wanneer schakelt u een dakdekker in?
Laat de kap bekijken voordat u een constructeur inschakelt. Dan weet u hoe het dak is opgebouwd en welke oplossing praktisch uitvoerbaar is. Wij bekijken de spanten, gordingen, muren en pannen en zeggen wat er kan.
Het plaatsen van de nieuwe constructie en het aanpassen van de kap doen we met eigen ploeg. U krijgt een vaste prijs vooraf, per onderdeel op papier, en meerwerk alleen na uw akkoord. Meer over ons werk leest u op onze pagina over kapconstructies en dakkapellen.
Veelgestelde vragen
Mag ik een spant op zolder weghalen?
Niet zonder vervangende constructie en vergunning. Een spant draagt de gordingen en daarmee een deel van het dak.
Heb ik een vergunning nodig om een spant te verwijderen?
Ja. Het is een wijziging van de draagconstructie, en die is volgens het Bbl vergunningplichtig. Verbouw valt niet onder gevolgklasse 1.
Wat komt er in de plaats van een spant?
Vaak een stalen ligger of portaal, of zwaardere gordingen. Een constructeur rekent uit wat nodig is.
Hoe lang duurt de vergunning?
De gemeente beslist normaal binnen 8 weken, met één keer maximaal 6 weken verlenging. De berekening en tekening komen daarvoor.

