Schimmel op zolder ziet u vaak pas als u er toevallig komt. Zwarte vlekken op het dakbeschot, een grijs waas op de gordingen of een muffe geur bij het openen van het luik. Schimmel zolder en dak hebben veel met elkaar te maken. Schimmel groeit waar het lang vochtig blijft, en op zolder komt dat vocht vaak van of via het dak.
Hieronder leest u welke rol het dak speelt, hoe u de oorzaak vindt en wat helpt.
Waarom groeit schimmel op zolder?
Schimmel heeft drie dingen nodig: vocht, een beetje warmte en iets om op te groeien, zoals hout of stof. Op een zolder is hout genoeg. Het verschil maakt het vocht. Blijft een plek lange tijd vochtig, dan krijgt schimmel een kans.
Milieu Centraal noemt vochtproblemen en te weinig ventilatie als de belangrijkste oorzaken van schimmel in huis. Bij ernstige gevallen wijst Milieu Centraal op bouwkundige oorzaken, zoals lekkages en koudebruggen. Op zolder spelen die allemaal.
Schimmel zolder: welke rol speelt het dak?
| Oorzaak | Hoe het dak meespeelt | Hoe u het herkent |
|---|---|---|
| Daklekkage | Regenwater komt door pannen, lood of folie naar binnen | Schimmel op één plek, vaak onder een doorvoer, schoorsteen of dakraam |
| Condens | Warme lucht uit huis slaat neer op koude delen van het dak | Schimmel verspreid over het dakbeschot, vooral aan de noordkant |
| Geen dampremmende laag | Vocht trekt de isolatie in en condenseert daar | Natte isolatie, schimmel achter de afwerking |
| Te weinig ventilatie | Vochtige lucht blijft hangen onder het dak | Muffe geur, schimmel in hoeken en langs de knieschotten |
| Koudebruggen | Plekken zonder isolatie blijven koud | Schimmel in een strook, bijvoorbeeld langs de voet van het dak |
Een lekkage
Een lekkage geeft een duidelijk plaatselijk patroon. De schimmel zit rond de plek waar het water binnenkomt of waar het naartoe loopt. Vaak ziet u ook verkleuring of kringen op het hout. Het wordt erger na regen.
Condens
Condens geeft een breder patroon. De schimmel zit verspreid over het hele dakvlak, vaak het meest aan de koude kant. Het speelt vooral in de winter en heeft weinig met regen te maken. Het verschil tussen de twee leest u in het artikel over vochtplekken op zolder: lekkage of condens.
Waarom krijgen geïsoleerde zolders soms meer schimmel?
Het klinkt tegenstrijdig, maar een zolder kan na het isoleren meer last van schimmel krijgen. Dat komt door twee dingen.
Ten eerste wordt het huis luchtdichter. Kieren waardoor vochtige lucht vroeger vanzelf wegging, zijn nu dicht. Zonder goede ventilatie blijft het vocht binnen.
Ten tweede moet isolatie aan de warme kant een dampremmende laag hebben. Ontbreekt die of zit hij niet goed aan, dan trekt warme, vochtige lucht de isolatie in. Tegen de koude onderkant van het dakbeschot slaat het vocht neer. Daar groeit dan schimmel, onzichtbaar achter de afwerking. Meer daarover leest u in het artikel over een dampremmende folie in het dak.
Hoe vindt u de oorzaak?
- Kijk naar het patroon. Eén plek wijst op een lekkage. Verspreid over het hele dak wijst op condens.
- Let op het seizoen. Erger na regen: lekkage. Erger in de winter bij droog, koud weer: condens.
- Voel aan het hout. Is het nat of alleen vochtig? Zacht hout wijst op langdurig vocht.
- Kijk naar de ventilatie. Zijn er ventilatieroosters of pannen? Staat het zolderraam altijd dicht?
- Controleer de isolatie. Zit er een dampremmende laag aan de warme kant, en sluit die goed aan?
Let ook op waar de schimmel niet zit. Is het dakbeschot tussen de balken droog, maar zijn de balken zelf verkleurd? Of zit alles vol behalve de plekken bij een ventilatiepan? Zulke verschillen vertellen waar de lucht wel en niet stroomt.
Een vochtmeter uit de bouwmarkt helpt om plekken te vergelijken. Maak foto’s van de schimmel en noteer het weer.
Wat helpt tegen schimmel op zolder?
Bij een lekkage
Laat de lekkage herstellen. Daarna droogt het hout vanzelf op, als er genoeg lucht bij kan. Aangetast hout wordt vervangen als het zacht is.
Bij condens
Zorg voor minder vocht en meer ventilatie. Voer vochtige lucht uit de badkamer direct naar buiten af, niet naar de zolder. Milieu Centraal adviseert om na het douchen 20 tot 30 minuten te ventileren. Hoe u dat op zolder regelt, leest u in het artikel over ventilatie op zolder na het isoleren.
Bij een isolatieprobleem
Ontbreekt de dampremmende laag of zit er een koudebrug, dan moet de isolatie worden aangepast. Een koudebrug zit vaak bij de voet van het dak, waar de isolatie niet goed aansluit op de muur. Ook rond een dakraam of bij de knieschotten blijven soms stroken over zonder isolatie. Soms kan dat van binnen. Soms is het beter om bij een nieuw dak van buitenaf te isoleren, zodat de hele opbouw klopt.
Schoonmaken
Een schimmelplek op hout kan u schoonmaken. Draag een stofmasker en handschoenen, en ventileer goed tijdens het werk. Zonder de oorzaak aan te pakken, komt de schimmel wel terug.
Wanneer schakelt u een dakdekker in?
Wijst de schimmel op een lekkage, of op een probleem met de isolatie en de dampremmende laag in het dak? Dan is een dakdekker de juiste partij. Ook bij zacht of aangetast hout in het dak.
Stuur ons foto’s van de plekken op zolder en van het dak buiten. Vaak kunnen we op basis daarvan al zeggen of het een lekkage is of condens. U krijgt een vaste prijs vooraf, per onderdeel op papier, en meerwerk doen we alleen na uw akkoord. Meer over ons werk leest u op de pagina over daklekkage en reparatie.
Veelgestelde vragen
Komt schimmel op zolder altijd door een daklekkage?
Nee. Vaak is het condens van warme, vochtige lucht uit huis op koude dakdelen. Ook te weinig ventilatie speelt vaak mee.
Waarom heb ik meer schimmel sinds de zolder is geïsoleerd?
Het huis is luchtdichter geworden, en soms ontbreekt de dampremmende laag of de ventilatie. Dan blijft vocht in de isolatie of op zolder hangen.
Kan ik schimmel op zolder zelf schoonmaken?
Ja, met een stofmasker, handschoenen en goede ventilatie. Zonder de oorzaak weg te nemen komt de schimmel terug.
Hoe zie ik of het een lekkage of condens is?
Een lekkage geeft schimmel op één plek en wordt erger na regen. Condens geeft schimmel verspreid over het dak, vooral in de winter.
