Aan de schuine zijkant van een pannendak, boven de topgevel, zit de windveer. Die sluit het dak af waar het over de gevel heen steekt. De windveer beschermt de kopse kanten van de panlatten en houdt wind en regen buiten. Bij een windveer van het dak zijn er drie hoofdrichtingen: hout of kunststof, zink of aluminium, en gevelpannen.
Wat is het verschil tussen een windveer en een boeideel?
De twee worden vaak door elkaar gehaald. Een boeideel zit langs de onderkant van het dak, horizontaal, en daar hangt meestal de dakgoot aan. Een windveer zit langs de schuine zijkant, vanaf de goot tot aan de nok.
Ze worden vaak van hetzelfde materiaal gemaakt en tegelijk vervangen. Meer over de keuze tussen hout en kunststof voor boeidelen leest u in ons artikel over boeidelen vervangen van hout of kunststof.
Windveer van het dak: drie manieren om de zijkant af te werken
| Afwerking | Uiterlijk | Onderhoud | Aandachtspunt |
|---|---|---|---|
| Houten windveer | Traditioneel, geschilderd in de kleur van de kozijnen | Om de paar jaar schilderen | Houtrot aan de onderkant en bij de verbindingen |
| Kunststof windveer of bekleding | Strak, vaak wit of antraciet | Weinig, af en toe schoonmaken | Kan werken bij warmte, goede bevestiging nodig |
| Zinken of aluminium afdekking | Smal en modern | Weinig | Goede aansluiting op de pannen nodig |
| Gevelpannen | Het dak loopt door tot over de rand | Weinig, pannen controleren na storm | Gevelpannen moeten mechanisch vastzitten |
Houten windveer
De klassieke keuze. Een houten plank langs de schuine kant van het dak, vaak met een druiplijst en een afdeklat. Bij veel jaren 30 woningen en boerderijen hoort een houten windveer bij het karakter van het huis.
Hout moet wel geschilderd blijven. Laat u dat liggen, dan trekt vocht in het hout en begint het te rotten, meestal eerst aan de onderkant bij de goot. Een houten windveer die goed wordt onderhouden, gaat lang mee.
Kunststof windveer of bekleding
Een kunststof windveer is een plank of profiel van hard kunststof. Soms wordt de oude houten windveer ermee bekleed. Dat laatste is sneller, maar alleen verstandig als het hout eronder nog gezond is. Anders sluit u rot in.
Zink of aluminium
Een zinken of aluminium afdekking wordt over de rand van het dak gezet en valt over de bovenste pannen en de gevel. Het geeft een smalle, strakke rand. U ziet het vaak bij moderne woningen en bij vlakke pannen.
Gevelpannen
Bij gevelpannen heeft de pan aan de zijkant zelf een omgezette rand. Die rand valt over de kopse kant van de panlatten. Een aparte windveer is dan niet altijd nodig, al zit er soms een smalle houten lat achter. Gevelpannen moeten goed vast zitten. Hoe dat gaat, leest u in ons artikel over gevelpannen vastzetten of vervangen.
Welke keuze past bij uw huis?
Een paar vragen helpen bij de keuze:
- Welke stijl heeft het huis? Bij een oudere woning of een boerderij past hout of een traditionele gevelpan. Bij nieuwbouw past vaak een strakke afdekking.
- Hoeveel onderhoud wilt u doen? Hout vraagt schilderwerk. Kunststof, zink en gevelpannen vragen weinig.
- Wat zegt de gemeente? Bij een monument of in een beschermd dorpsgezicht kan een andere uitstraling niet zomaar. Vraag dat vooraf na bij de gemeente.
- Hoeveel wind vangt de gevel? Aan de kust of in het open land moet de rand extra stevig vastzitten.
Wanneer moet de windveer vervangen worden?
Let op deze signalen:
- Zacht hout dat u met een schroevendraaier kunt indrukken.
- Bladderende verf en open naden bij de verbindingen.
- Een windveer die los van de gevel komt of scheef hangt.
- Vochtplekken aan de binnenkant van de topgevel.
- Vogels of wespen die achter de windveer in en uit gaan.
Vocht aan de binnenkant van de topgevel kan uit de windveer komen, maar ook uit het metselwerk of de gevelpannen. In ons artikel over lekkage bij de topgevel en windveer leest u hoe u dat onderscheidt.
Wat gebeurt er bij het vervangen?
Bij het vervangen van een windveer gaan meestal de gevelpannen of de bovenste pannen langs de rand eraf. Daarna gaat de oude windveer weg en worden de uiteinden van de panlatten gecontroleerd. Rotte uiteinden worden vervangen. Dan komt de nieuwe windveer, en tot slot gaan de pannen terug en worden ze vastgezet.
Het is slim om de windveren en de boeidelen tegelijk te doen. De steiger staat er dan toch, en de hoeken sluiten mooi op elkaar aan.
Wat vraagt de windveer aan onderhoud?
Bij hout is de verf de belangrijkste bescherming. Kijk elk voorjaar van beneden naar de windveren. Ziet u bladders of open naden, laat dan bijschilderen voordat er vocht in trekt. Let vooral op de onderkant bij de goot. Daar blijft water het langst staan.
Bij kunststof, zink en gevelpannen is het onderhoud beperkt. Na een zware storm is het wel verstandig om te kijken of alles nog vastzit. Een losse windveer vangt veel wind en kan in een volgende storm helemaal loskomen.
Wanneer schakelt u een dakdekker in?
De windveer zit aan de rand van het dak, op het punt waar pannen, hout en gevel samenkomen. Een fout in de aansluiting geeft vocht in de gevel. Het werk vraagt ook een steiger of hoogwerker.
Jongsma Dakbedekkingen doet alles boven de dakgoot, ook boeidelen en windveren. We werken vanuit Hippolytushoef en Norg. Stuur foto’s van de zijkant van uw dak, dan kunnen we vaak al een vaste prijs geven, per onderdeel op papier. Meer over ons werk leest u op de pagina over pannendaken.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen een windveer en een boeideel?
Een windveer zit langs de schuine zijkant van het dak, bij de topgevel. Een boeideel zit horizontaal langs de onderkant, waar de goot aan hangt.
Is een kunststof windveer beter dan hout?
Kunststof vraagt minder onderhoud. Hout past beter bij oudere woningen, maar moet om de paar jaar geschilderd worden.
Kan ik de oude houten windveer bekleden met kunststof?
Alleen als het hout eronder nog gezond is. Anders sluit u houtrot in en gaat het rotten verder zonder dat u het ziet.
Heb ik een windveer nodig als ik gevelpannen heb?
Niet altijd. Gevelpannen dekken de rand zelf af. Wel zit er vaak een smalle lat achter en moeten de pannen goed vastgeschroefd zijn.
